a پروپوزال • تیک بین
خانه » پروپوزال

پروپوزال

Loading...

Average: 5 Count: 12

پیشنهاده و یا پروپوزال چیست؟ پروپوزال تحقیق از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟ آیا قبل از انجام تحقیق و پژوهش، نیازی به نوشتن پروپوزال تحقیق است؟ برای پاسخ به سوالات مطرح شده در ادامه ی مطلب با تیک بین همراه باشید.

نوشتن پروپوزال تحقیق - proposal - پیشنهاده

پروپوزال تحقیق

پیشنهاده یا پروپوزال تحقیق _که در انگلیسی Research proposal خوانده می شود_ سند و یا نوشته ای است که در کنار معرفی مسئله به توضیح مراحل انجام تحقیق می پردازد. بنابراین پیشنهاده در بازه ای قبل از شروع تحقیق آماده و مهیا می شود. در واقع این پروپوزال است که ضرورت شروع انجام تحقیق را مشخص می کند و در موازات این عمل به تبیین روش اجرای تحقیق می پردازد. پس نوشتن پیشنهاده از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که مسیر ما را در طول انجام تحقیق مشخص می کند و ما را از سردرگمی رها می سازد(?.Krathwohl 2005, p).

پروپوزال تحقیق پس از آماده سازی به افراد ذی صلاح جهت بررسی تحویل داده می شود و در صورت تایید پیشنهاده تحقیق، محققان شروع به اجرای پژوهش خود می کنند. پس رعایت جنبه های مختلف یک طرح پیشنهادی از اهمیت بالایی برخوردار است. اما یک طرح پیشنهادی از چه قسمت هایی تشکیل شده است؟

  • مقدمه
  • بیان مسئله
  • اهمیت موضوع و ضرورت انجام تحقیق
  • ادبیات تحقیق
  • ارائه ی مدل تحقیق
  • اهداف تحقیق
  • سوالات و فرضیه های تحقیق
  • روش اجرای تحقیق
  • بر آورد هزینه ی تحقیق
  • زمان بندی مراحل اجرای تحقیق
  • محدودیت ها و پیش بینی مشکلات احتمالی
  • منابع

بیان مسئله

یکی از مهمترین قسمت های پروپوزال تحقیق بیان مسئله است. در این مرحله به تبیین موضوع تحقیق می پردازیم. به عبارت دیگر در مرحله ی تهیه ی طرح تحقیق باید ابتدا مشخص کنیم که صورت مسئله چیست؟ چه دلیلی باعث شده است ما به دنبال این تحقیق باشیم؟ یعنی در بیان مسئله باید مشخص کنیم چه مسئله ای است که ما می خواهیم حل کنیم؟

اگر انگیزه ی خود از انتخاب چنین موضوعی را هم اضافه کنیم در این صورت بیان مسئله کامل می گردد. یعنی باید مشخص کنیم چه دلیلی است که ما را به انجام چنین تحقیقی وا داشته است؟ اما باید دقت کنیم که در تکمیل بیان مسئله باید متغیرهای مهم را شناسایی کرده و عنوان تحقیق را با طرح سوالاتی دقیق بیان کنیم.

گاهی به دلیل گستردگی موضوع، انجام تحقیق با مشکل مواجه می شود. در این صورت می توانیم با استفاده از تحدید موضوع از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کنیم. اما تحدید موضوع چیست؟ «تحدید موضوع» مطلبی است که در ادامه ی بیان مسئله باید بدان پرداخت. منظور از تحدید موضوع، مشخص کردن محدوده ی موضوع تحقیق است. اما باید توجه کرد که استفاده از تحدید موضوع اجباری نیست و فقط در صورت نیاز می توان از آن استفاده کرد.

اهمیت موضوع و ضرورت انجام تحقیق

پس از تبیین موضوع در بیان مسئله، لازم است در این قسمت هم به توضیح اهمیت موضوع و ضرورت انجام تحقیق بپردازیم. در واقع این قسمت از پروپوزال تحقیق مشخص می کند که چرا نیاز است تا تحقیق وارد مرحله ی اجرا شود. اما واقعا منظور از اهمیت موضوع چیست؟ این عبارت اشاره به این دارد که چرا این موضوع مهم بوده و جایگاه چنین چیزی در زمینه ی مورد نظر چقدر است. در چنین مواقعی می توان با پاسخ به سوال مقابل، به تکمیل این بخش بپردازیم. «چرا این موضوع اهمیت دارد؟». پس از تکمیل این بخش، باید به بیان ضرورت انجام تحقیق بپردازیم. اما ضرورت انجام تحقیق به چه چیزی اشاره دارد؟ برای نشان دادن ضروری بودن انجام تحقیق، باید دلایل توجیهی خود را بیان کنیم تا معلوم شود چرا موضوعی که اهمیت آن را قبلا شرح دادیم لازم است که به اجرا گذاشته شود؟ در واقع با پاسخ به این سوال به راحتی می توانیم از عهده ی تکمیل این بخش نیز برآییم.

ادبیات تحقیق

چون تحقیق ما علمی است بنابراین لازم است ادبیات موضوع تحقیق خود را مرور کنیم. ادبیات تحقیق شامل دو بخش است: الف) پایه های نظری. ب) پیشینه ی تحقیق.

پایه های نظری. در این قسمت تعدادی از نظریات مهم علمی مرتبط با موضوع تحقیق خود را باید مرور کنیم. این کار را زمانی می توانیم انجام دهیم که اولا با نظریات مختلف موضوع تحقیق آشنا باشیم و ثانیا بدانیم که به چه منابعی در این خصوص باید مراجعه کنیم. لازم به توضیح است نوع نوشتن نظریات در تحقیق با نوشتن نظریات در کتاب متفاوت است. در کتاب، نویسنده باید مطالب را به طور مشروح و تفضیلی بنویسد. اما در تحقیق، لازم نیست همه ی جزئیات نظریات ذکر گردد، چرا که مخاطبان تحقیق متخصصان هستند و بنابراین، اشاره ی مختصر به نظریات کفایت خواهد کرد. در واقع هدف از ذکر پایه های نظری _به جای آن که تشریحات تظریات باشد_ ذکر انواع نظریاتی است که در زمینه ی موضوع تحقیق وجود دارد. به عبارت دیکر، محقق با مرور نظریات گوناگون، نه فقط اشراف خود را در زمینه ی علمی نشان می دهد بلکه بر آن است تا تحقیق خود را بر پایه ی نظریه ای که بر می گزیند مبتی سازد.

پیشینه ی تحقیق. بعد از ذکر پایه های نظری، نوبت آن است تا مشخص کنیم دیگر محققان در خصوص موضوع تحقیق ما چه کاری انجام داده اند. این کار به ما کمک خواهد کرد که کار خود را از نقطه ی صفر شروع نکنیم، بلکه با استفاده از تحقیقات دیگران، جایگاه پژوهش خود را نشان دهیم.

منظور از پیشینه ی تحقیق، ذکر موارد کلیدی تحقیقات دیگران است. در پیشینه به تحقیقاتی که یا عین تحقیق ما هستند و یا لااقل مشابه موضوع تحقیق ما هستند باید اشاره کنیم. نوشتن عنوان، جامعه ی آماری، سال، متدولوژی و نتایج از مواردی است که به ما کمک می کند تا با وضع تحقیقات دیگر پژوهشگران آشنا باشیم. اگر محقق بتواند نقدی هم بر دیگر تحقیقات داشته باشد، یعنی نکات قوت و ضعف آنها را هم مشخص کند، آنگاه بهتر می تواند جایگاه تحقیق خود را نشان دهد. اما باید دقت شود که در پیشینه ی تحقیق، باید سعی شود از تحقیقاتی که اعتبار بیشتری دارند استفاده کنیم.

ارائه ی مدل تحقیق

منظور از ارائه ی مدل تحقیق به هنگام نوشتن پروپوزال تحقیق این است که مشخص کنیم ما تحقیق خود را بر مبنای کدام نظریه یا نظریات می خواهیم انجام دهیم و کار ما با کار دیگر پژوهشگران چه تفاوتی خواهد داشت. بنابراین در این قسمت از پیشنهاده تحقیق، بیشتر هدف ما جمع بندی از مرور ادبیات و تعیین جایگاه کار تحقیقی خودمان است. البته باید گفت انتخاب مدل تحقیق غیر از روش اجرای تحقیق است.

اهداف تحقیق

اشاره به اهداف تحقیق، قسمت بعدی در نوشتن پروپوزال تحقیق است. در واقع بعد از بیان مسئله و مرور ادبیات تحقیق، لازم است تعیین کنیم از انجام تحقیق می خواهیم به چه هدفی برسیم. اما در انجام این کار باید نکاتی را رعایت کرد که در زیر به چندی از آن ها اشاره می کنیم.

  • اهداف تحقیق به صورت جملات مثبت و با استفاده از افعال کنشی نوشته می شود.
  • اهداف تحقیق را به صورت ردیفی نوشته و آن ها را با شماره های 1، 2، 3 و… ردیف می کنیم.
  • اهداف می توانند به صورت های مختلفی از جمله هدف های اصلی و فرعی تقسیم شوند.

سوال ها و فرضیه های تحقیق

برای حل مسئله ی تحقیق و تحقق آن، با توجه به نوع تحقیق، یا سوال طرح می کنیم یا فرضیه می سازیم و یا ترکیبی از این دو را ارائه دهیم. اگر نوع تحقیق توصیفی باشد، بعد از اهداف تحقیق سوال های تحقیق قرار می گیرد و بعد از آن پژوهشگر باید به دنبال یافتن پاسخ سوال ها باشد. اصولا تحقیقات توصیفی زمانی انجام می گیرد که اطلاعات ما از موضوع تحقیق اندک است. یعنی هنوز به مرحله ای نرسیده ایم که فرضیه بسازیم. اما در تحقیقات تحلیلی به جای سوال، به طرح فرضیه پرداخته می شود. اما ممکن است تحقیق ما ترکیبی از دو نوع تحقیق، یعنی توصیفی و تحلیلی باشد. بدین معنی که برای تحقق اهداف امکان دارد از سوال ها و فرضیات به صورت ترکیبی استفاده کنیم.

روش اجرای تحقیق

منظور از روش اجرای تحقیق یا متدولوژی، مشخص کردن این است که می خواهیم تحقیق را چگونه به اجرا در آوریم. در این قسمت موارد زیر را باید مشخص کنیم:

  1. نوع تحقیق
  2. جامعه ی آماری
  3. روش جمع آوری آمار و اطلاعات
  4. حجم نمونه ی آماری (در صورتی که داده ها از طریق نمونه گیری جمع آوری شود)
  5. روش نمونه گیری (اگر نمونه گیری لازم باشد)
  6. واحد آماری
  7. ابزار گردآوری آمار و اطلاعات
  8. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

بر آورد هزینه ی تحقیق

در پیشنهاده هایی که جهت ارائه به سازمان ها تهیه می شوند لازم است هزینه های تحقیق به تفکیک هزینه های پرسنلی و غیر پرسنلی برآورد گردد تا از روی آن، سازمان بررسی کننده در مورد معقول و یا غیرمعقول بودن هزینه های تحقیق تصمیم بگیرد.

زمان بندی مراحل اجرای تحقیق

این بخش از نوشتن پروپوزال تحقیق به ذکر مراحل مختلف تحقیق به همراه تعیین زمان هریک از مراحل اختصاص می یابد تا بررسی کننده بتواند تشخیص دهد مدت زمان پیش بینی شده برای هریک از مراحل و کل پژوهش چگونه است.

محدودیت ها و پیش بینی مشکلات احتمالی

در این قسمت از نوشتن پروپوزال تحقیق به ذکر محدودیت ها و مشکلاتی که بر سر راه تحقیق وجود دارد پرداخته می شود.

منابع

در قسمت پایانی پروپوزال تحقیق لازم است منابع تحقیق به شیوه ی صحیح با تفکیک منابع فارسی و انگلیسی و رعایت الفبای نام نویسنده در هریک نوشته شود.

4 نظر

  1. سمیه اشرف آبادی

    سلام آیا نوشتن پروپوزال برای دانشجوی ارشد اجباری؟

  2. واقعا خیلی بهم کمک کرد دو روز بود دنبال یه همچین چیزی می گشتم
    اما میشه نمونه هایی از پروپوزال رو در سایت برای دانلود قرار بدید؟

پاسخ دهید